Categorie Uitbreidingen

Locatie
Gent
Opdrachtgever
Privaat
Architect
NERO architectuur en stedenbouw
Stabiliteitsbureau
I'm with Alice
Bouwheer
Dhr & mevr Sapyn – De Naeyer
Bebouwde oppervlakte
112 m²
Bewoonbare oppervlakte
95 m²/ studio = 190 m²
Voorlopige oplevering
04.2019
In welke bouwelementen is hout toegepast?
Het volledige gebouw werd opgebouwd uit een houtskelet in combinatie met metalen kolommen om de grote glaspartijen op het gelijkvloers mogelijk te maken.
Behalve de structuur werd ook de gevelafwerking in hout voorzien, hiervoor werd zwart gebeitst thermowood gebruikt.
Houtvolume
50 m³
Documenten
[PDF] 4_2Prix_EXT14_Plans.pdf

Huis19
[2e prijs]

Photo credits: Dennis De Smet

Architecturale kwaliteit en inplanting

De oude stallen van het ‘Hof Ten Broecke’ in Afsnee werden jarenlang verwaarloosd door de vorige eigenaar en vervielen zo tot ruïne. Het dak van de stallen viel in en binnen de muren kregen planten vrij spel, de muren begonnen af te brokkelen en het houten schrijnwerk verdween stilaan.

Deze stallen sluiten aan bij de reeds gerestaureerde L-vormige hoeve waarin de familie Sapyn woont. Van zodra de kans zich bood, kochten zij het pand met de intentie hier twee polyvalente vakantiewoningen in te voorzien en het hof opnieuw in ere te herstellen en de samenhang tussen de gebouwen terug te brengen.

Aangezien het hof deel uitmaakt van een beschermd dorpsgezicht diende onderzocht te worden hoe deze nieuwe functie ingepast kon worden in het straatbeeld. Er werd beslist dat de contextuele referentie niet het kopiëren van de bestaande typologie kon zijn.
Gezien de jarenlange ruïneuze toestand van het gebouw, was het niet de oorspronkelijke vorm van de oude schuur die deel werd van het collectief geheugen van Afsnee maar wel de overgebleven ruïne ervan.

Daarom werd het nieuwe volume geen kopie van wat er ooit was, maar wel een keuze in materiaal en vorm die de ruïne benadrukt.

Vertrekkend van de ruïne als deel van het collectief geheugen en de vraag naar een coherent geheel werd de ruïne gefixeerd in haar toestand. Binnen de muren van de ruïne vindt het nieuwbouwgedeelte zijn plaats met een transparant gelijkvloers en een gesloten aandoende verdieping. Op beide verdiepingen wordt een vakantiewoning voorzien elk met hun respectievelijke sfeer.

Waar op het gelijkvloers de vakantiewoning door de enorme glaspartijen vooral contact zoekt met de binnenzijde van de ruïne, worden op verdieping zeer gerichte gevelopeningen gemaakt richting de omgeving.

Er ontstaat een dialoog tussen oud en nieuw die de ruïne opnieuw tot een kwaliteit maakt in plaats van een schandplek in Afsnee. Tussen het volume en de bestaande muren ontstaan er op het gelijkvloers verschillende tuinkamers met elk hun eigen sfeer. Op deze manier wordt de beschikbare bouwoppervlakte optimaal gebruikt zonder de relatie met de context te verliezen.

De indeling van beide verdiepen werd zodanig bedacht dat er een polyvalent gebruik mogelijk is. Zo kunnen de ruimtes verhuurd worden als vakantiewoningen maar ook gebruikt worden als vergaderruimte, showroom en zelfs als (huiskamer)concertruimte.

Bouwtechnische kwaliteit en het gebruik van innovatieve hout-gebaseerde materialen

Aangezien de wanden van de gelijkvloerse verdieping grotendeels beglaasd zijn, werd ervoor gekozen het volume te voorzien als houtskelet. Zo kan het gewicht dat op de ramen terecht komt beperkt blijven.

Alle elementen werden geprefabriceerd door LAB15 en op de werf samengevoegd.
Om de vakantiewoningen zowel akoestisch als brandveilig van elkaar te scheiden werd de tussenvloer voorzien van een (verend opgehangen) dubbele beplating aan de onderzijde en isolatie tussen de houten balken.

De energetische performantie van het gebouw werd op twee manieren geoptimaliseerd. Enerzijds kon er dankzij het gebruik van houtskelet een aanzienlijke isolatiedikte toegepast worden (cellulosevlokken tussen de structuur).

Anderzijds werden de wanden van de ruïne ingezet als reeds aanwezige beschaduwing voor de glasgevels op het gelijkvloers.

Zo werd het mogelijk een maximale oppervlakte te beglazen met een minimaal energieverlies. Op de verdieping, waar de ruïne geen invloed heeft op het nieuwe gebouw werden de gevelopeningen zo gekozen dat ook hier oververhitting tegen gegaan wordt.

Door het behoud van de ruïne wordt de aanwezige context ook ingezet in het energetische verhaal, los van materiaalgebruik.

Ook op vlak van technieken wordt de duurzame kaart getrokken. Er worden zonnepanelen voorzien naargelang het te verwachten gebruik. Bovendien wordt ook een warmtepomp voorzien. Door deze combinatie wordt gestreefd naar een optimale autonomie van het gebouw op energetisch vlak. Bijkomend zorgt een ventilatie systeem D met warmterecuperatie voor een aangenaam binnenklimaat.

Bioklimatisme

Aangezien we de ruïne in zijn ruïneuze toestand wensten te behouden, werd gekozen om het nieuwe gebouw grotendeels te prefabriceren en zo zonder veel impact op de ruïne te kunnen plaatsen.

Gezien hun grote ervaring in het bouwen van energiezuinige woningen in houtskelet, werd voor dit project gekozen voor een samenwerking met het Gentse LAB15.
De firma is in 2006 ontstaan uit een passie voor hout en duurzaam bouwen en was de perfecte partner voor het optrekken van een nieuwe constructie binnen bestaande grenzen.

Vanuit duurzaamheidsoverwegingen werd gekozen om KVH-hout te gebruiken. Ondanks de relatief dure prijs heeft het gebruik van massief constructiehout verschillende kwalitatieve voordelen.

Zo heeft het hout een lage houtvochtigheid waardoor de zetting beperkt wordt, bovendien heeft KVH ook een sterkteklasse van C24 wat de dimensies van de elementen kan beperken.

Ook de gevelbekleding werd in hout voorzien, hier werd gekozen om geen tropisch hout te gebruiken maar op zoek te gaan naar een duurzame Europese houtsoort. Er werd uiteindelijk gekozen voor een thermisch verduurzaamd naaldhout dat nog zwart gebeitst werd. Het thermovuren werd als verticale beplanking voorzien voor het open gevelsysteem.

Ruimtelijke functionaliteit van het ontwerp

Zoals reeds eerder vermeld bestaat het gebouw uit twee afzonderlijke vakantiewoningen die ook ingezet kunnen worden als vergaderruimte, showroom en (huiskamer)concertruimte. Dankzij de polyvalente indeling van het volume wordt het ruimtegebruik geoptimaliseerd.

De vormgeving van het nieuwe volume wijkt bewust af van de uitstraling van de rest van het hof zodat het verschil tussen bestaand en nieuw weefsel duidelijk is. Het nieuwe volume weet zich bescheiden in de bestaande ruïnemuren te nestelen zonder afbreuk te doen aan de rest van de reeds gerenoveerde hoeve.

Circulair materiaalgebruik en de toepassing van lokale materialen

Door de bestaande ruïne te behouden in haar vorm en enkel een structuur toe te voegen die de nodige functies herbergt, kon met een minimale hoeveelheid aan nieuwe materialen toch een gebouw gecreëerd worden dat aan de hedendaagse normen voldoet wat betreft esthetiek, energieverbruik en duurzaamheid.

Zoals reeds gezegd werd voor de uitvoering van het houtskelet gezocht naar een producent die duurzaamheid hoog in het vaandel draagt. LAB15 zet in op het gebruik van lokale (Europese) houtsoorten en een korte keten voor de verwerking hiervan.

Comment participer?

Pour le 31.05.2020 à 23h59 au plus tard, un dossier complet doit parvenir aux organisateurs sous forme d’un envoi par Wetransfer à l'adresse e-mail info@bois.be. Les documents nécessaires pour participer aux Belgian Timber Construction Awards 2020 sont :

Les étapes décrites ci-dessous doivent être suivies pour chaque projet individuel soumis. En d'autres termes, un jeu de documents distincts doit être remis pour chaque projet soumis.

L’envoi doit contenir les documents suivants :
1. La fiche projet dûment complétée
2. Les plans et sections (voir détails dans le règlement)
3. Les photos de la réalisation (voir détails dans le règlement)
4. Facultatif : des informations complémentaires (voir détails dans le règlement)

COVID-19
(Mise à jour du 18.05.2020)

En raison de la pandémie actuelle, plusieurs projets n’ont pu faire l’objet d’une réception provisoire. Les organisateurs des BTCA ont dès lors décidé de repousser la date de réception provisoire des pro-jets soumis de deux mois, au 31.07.2020. Le document de réception provisoire signé ainsi que d’éven-tuelles photos complémentaires devront impérativement être transmis pour finaliser la candidature.