Categorie MultiresidentiëleGebouwen

Locatie
Sint-Jans-Molenbeek
Opdrachtgever
Habitat & Humanisme
Architect
DXA.ARCHI
Stabiliteitsbureau
Ney & Partners WOW
Studiebureau energie
Stir
Bouwheer
Amart
Bebouwde oppervlakte
1907 m²
Bewoonbare oppervlakte
1819 m²
Voorlopige oplevering
18/06/2018
In welke bouwelementen is hout toegepast?
De volledige ruwbouw werd uitgevoerd in CLT (vloeren, tussenwanden, gevels en dak).
Houtvolume
600 m³
Documenten
[PDF] 2_2Prix_HABGP3_Plans

Project Perle
[2e prijs]

Photo credits: DXA.ARCHI

Architecturale kwaliteit en inplanting

Meerwaarde van het gebouw voor de omgeving
De realisatie van het project maakt deel uit van het wijkcontract "Cinema - Belle Vue", deel 2 en is gelegen in de gemeente Molenbeek. Het project omvat de bouw van een appartementsblok met 17 passieve woningen die via een sociaal verhuurkantoor zullen verhuurd worden aan gezinnen met een bescheiden inkomen, en een gemeenschappelijke ruimte. Het perceel is gelegen op de hoek van de Parelstraat en de Cinemastraat in 1080 Sint-Jans-Molenbeek. Het programma wordt voornamelijk gedreven door de groeiende vraag naar sociale woningen voor grote gezinnen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Integratie en geschiktheid van het gebouw in sociale, milieu, landschappelijke en economische context
De ingang van het gebouw bevindt zich aan de kant van de Parelstraat, en profiteert van de vrijgemaakte ruimte in de Waterpasstraat om zijn zichtbaarheid te verhogen. Hij is volledig opengewerkt naar buiten toe en is beschermd tegen de wind. Hij is verlicht op een natuurlijke manier en geeft een vogelperspectief op de gemeenschappelijke tuin. De openbare ruimte lijkt verder te lopen in de semi-private ruimte van het woonproject.
De ingang van de woningen op het gelijkvloers werd aan de tuinzijde gebouwd. Deze buitenruimte werd voorzien van banken, er werd lage beplanting tegen de achtergevel geplaatst, er zijn struiken en er is een overdekte en beveiligde fietsenstalling. De gemeenschappelijke ruimte op het gelijkvloers beschikt over een bergruimte voor kinderwagens en fietsen, en is direct toegankelijk vanaf de ingang. De circulatiezones en toegangen tot de appartementen zijn zodanig gedimensioneerd dat ze gezelligheid creëren.

Optimalisatie van de beschikbare bouwoppervlakte in overeenstemming met de stedenbouwkundige regels
Afhankelijk van het aantal slaapkamers werd de netto-woonoppervlakte van de woonkamers, eetkamers en keukens verhoogd ten opzichte van de minimale vereisten. De circulatiezones in de wooneenheden werden geoptimaliseerd zodat meer ruimte kon behouden worden voor de leefruimtes, en dan vooral voor de living waar het hele gezin comfortabel samen moet kunnen zijn. (zie plattegrond)

Bouwtechnische kwaliteit en het gebruik van innovatieve hout-gebaseerde materialen

Akoestiek
Het gebouw beantwoordt ruimschoots aan de geldende akoestische normen.
De gemeenschappelijke muren zijn ontdubbeld 2 x 12,5 cm CLT met integratie van een isolatielaag van 6 cm minerale wol en ze zijn afgewerkt met een 12,5 mm-gipsplaat aan elke zijde.

De plankenvloeren zijn geïsoleerd met 6 cm HD-mineraalwolpanelen met daarop een lichte zwevende dekvloer. De technische schachten werden ontdubbeld met isolerende scheidingswanden.

De ontkoppeling van de bouwelementen is essentieel (geen enkele plint mag de vloerafwerking raken...)

Het project slaagde voor de in situ akoestische testen die na de bouwwerken werden uitgevoerd. Dit toont aan dat het gebruikte materiaal geen zwak punt vormt voor de akoestiek van het gebouw. De testresultaten zijn gerelateerd aan de vormgeving van de details en vooral aan de kwaliteit van de uitvoering.

Brandveiligheid
CLT-panelen hebben wat 'stabiliteit' betreft een uitstekende brandweerstand (het 12,5 cm dikke CLT paneel heeft REI 60). Het rapport van de brandweer is zeer duidelijk over het gebruik van CLT in de bouw. De vervorming van het materiaal gebeurt niet plotseling zoals bij staal, het heeft een lage warmtetransmissie en de vrijkomende dampen zijn niet giftig.

Structuur (optimaal gebruik van materiaal)
De ruwbouw werd gerealiseerd in CLT (Cross Laminated Timber), wat het mogelijk maakte om de volledige enveloppe in acht weken te assembleren. De voorstudie duurt langer dan voor een traditionele constructie. Aangezien elk element geprefabriceerd is, moet het worden ontworpen zoals het zal worden gerealiseerd. Elk detail van het gebouw wordt in het ontwerpbureau nagebouwd voordat het wordt gerealiseerd, waardoor onvoorziene omstandigheden op de werf zo goed als uitgesloten zijn. Naast het feit dat het gebruikte materiaal geen CO2 vrijgeeft tijdens de productie en het gedurende heel zijn levenscyclus CO2 opslaat, biedt de CLT-techniek nog andere voordelen. CLT elimineert ook koudebruggen in de constructie, is zelfdragend bij grote overspanningen en laat een expressieve architectuur toe. Het materiaal kan ook kostenbesparend zijn voor de bouwheer wanneer het gebruikt wordt als binnenafwerking voor wanden en plafonds.
Doordat CLT panelen groot gedimensioneerd zijn, vermindert het aantal voegen en verbetert de luchtdichtheid. Bouwen met CLT betekent ook dat er op een droge werf gewerkt kan worden en dat de ruwbouw snel af is.

Energetische performantie
Het gebouw voldoet aan de EPB passief 2015-eisen.

Het buitenschrijnwerk is voorzien van driedubbele beglazing in een gemengd chassis van eucalyptushout en aluminium. Globale Uw = 0,88W/m2k.

De hoofdisolatie van de enveloppe (gevel en dak) werd uitgevoerd in minerale wol met een hoge densiteit 45kg/m3 op een dikte van 22cm. lambda= 0,035W/m2k.

De gemeenschappelijke muren zijn geïsoleerd door een tussenruimte van 2 cm en 6 cm HD-mineraalwol. De vloertegels tussen de woningen werden geïsoleerd met 6 cm HD-mineraalwol.

Bioklimatisme

Het gebruik van hout voor de volledige ruwbouw is energiebesparend want er is geen extra energie nodig voor de productie van nieuwe materialen en bijgevolg is er ook minder CO2-uitstoot om die materialen te produceren. Anderzijds vermindert het het vrijkomen van CO2 door het in de constructie te houden zonder te verbranden.

De grootte van de panelen maakt een snelle uitvoering mogelijk. Deze tijdsbesparing op de werf kan zich vertalen in een financiële besparing voor de bouwheer. De snelheid waarmee de werfwerken worden uitgevoerd, levert eveneens een energiebesparing op.
Deze bouwtechniek vereist voorstudies op hoog niveau, en vergt bijgevolg extra tijd voor de studies waarbij het gebouw in BIM wordt gemodelleerd. Dit resulteert in een perfecte kennis van het gebouw tot in de kleinste details, niet alleen voor alle betrokken ontwerpbureaus maar ook aan de kant van de bouw.

Op de werf duiken geen verrassingen op en er werd geëindigd met de het gevoel opnieuw met hetzelfde team te willen samenwerken.

CLT-panelen laten een grote architecturale expressie toe dankzij hun mogelijkheden om grote afstanden te overspannen. In het Perle-project hebben we geen gebruik gemaakt van kolommen en spanten, de grootte van de panelen en hun gewicht zijn daar de reden voor.

Door het creëren van doorgangen aan de achtergevel wordt vermeden dat de woningen op het einde van de dag oververhit raken.

Ruimtelijke functionaliteit van het ontwerp

De gemeenschappelijke ruimtes bevinden zich allemaal op het gelijkvloers van het gebouw. Het programma bestaat uit 4 studio's, waarvan 1 aangepast aan personen met een beperkte mobiliteit, 3 1-slaapkamerappartementen en 10 duplexen met 4 slaapkamers, en een gemeenschappelijke ruimte. De appartementen hebben een buitenterras. Alle appartementen zijn doorlopend. De terrassen werden ontwikkeld aan de zuid/oostkant van het project. Elk appartement heeft een eigen berging en technische ruimte. De duplexen beschikken over een tweede opbergruimte over de lengte van de inkomhal. (zie plannen)

Circulair materiaalgebruik en de toepassing van lokale materialen

Korte ketens
Het lastenboek vereist dat het bedrijf gebruik maakt van Europese materialen, geproduceerd in Europa.

De onderaannemers werden allemaal in België gekozen.

Lokale houtsoorten
De CLT-panelen zijn hoofdzakelijk gemaakt van berken- en beukenhout uit Europese bossen.

Recycleerbaarheid materialen
Het hele gebouw werd gezet door middel van mechanische montage. Het kan tot meer dan 90% van het volume gedemonteerd worden zonder sloop. Hergebruik wordt nog gemakkelijker als de grote afmetingen van de panelen bewaard blijven. Maar evengoed kunnen deze kleiner gezaagd en aangepast worden om ze in een nieuwe constructie te hergebruiken.

In acht nemen van end-of-life scenario van toegepaste materialen
Ook aanpassingen zijn gemakkelijk te realiseren met dit materiaal. Een venster kan vergroot of ingebouwd worden met een eenvoudige uitsnijding, of het kan afgesloten worden met een ander paneel.

Comment participer?

Pour le 31.05.2020 à 23h59 au plus tard, un dossier complet doit parvenir aux organisateurs sous forme d’un envoi par Wetransfer à l'adresse e-mail info@bois.be. Les documents nécessaires pour participer aux Belgian Timber Construction Awards 2020 sont :

Les étapes décrites ci-dessous doivent être suivies pour chaque projet individuel soumis. En d'autres termes, un jeu de documents distincts doit être remis pour chaque projet soumis.

L’envoi doit contenir les documents suivants :
1. La fiche projet dûment complétée
2. Les plans et sections (voir détails dans le règlement)
3. Les photos de la réalisation (voir détails dans le règlement)
4. Facultatif : des informations complémentaires (voir détails dans le règlement)

COVID-19
(Mise à jour du 18.05.2020)

En raison de la pandémie actuelle, plusieurs projets n’ont pu faire l’objet d’une réception provisoire. Les organisateurs des BTCA ont dès lors décidé de repousser la date de réception provisoire des pro-jets soumis de deux mois, au 31.07.2020. Le document de réception provisoire signé ainsi que d’éven-tuelles photos complémentaires devront impérativement être transmis pour finaliser la candidature.